محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
443
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
ثروتمند هستند . نهرى دارند بىباغ . كابل : ربضى آباد دارد كه بازرگانان در آن گرد آيند . كهندژى استوار وشگفتانگيز دارد . مركز هليله بسيار خوب است ، ونزد هنديان گرانقدر مىباشد . ديگر شهرها مانند همينها است كه ياد كردم وبيشتر آنها در سمت سند هستند [ ومن بدانجا نرفتهام ] . بست : قصبهايست مهم ، مردمش أهل دين وآئين وأدب ودانش ومردانگى هستند ، خوش هوا وبر نعمت وحاصلخيز است . ميان دو نهر است . هر دو ميوه « 1 » را دارد وهر دو هوايش « 2 » ملايمند . شهرها نيكو ، ديهها بسيار ، خرما وانگور فراوان ، سدر وريحان نيز دارد . از أبو منصور فقيه سگستان شنيدم كه مىگفت : شهري به كوچكى بست وبا اين ميوه فراوان وحاصلخيزى ونعمت بسيار نديدم ، ولى وبا خيز ودور افتاده وكوچك است . شهركى آباد دارد كه جامع در آن است . بازارها در ربض بيرونى است . از هيرميد « 3 » ونهرى ديگر بنام خرد روى سيراب مىشوند . اين دو در يك فرسنگى درهم مىشوند . بر هيرميد پلى با قايقها نزديك جاى درهم شدن دو نهر ساختهاند در نيم فرسنگى سمت غزنين شهر مانندى بنام عسكر هست كه جايگاه سلطان است . * بَنْجواى : نزديك جاده است واستوار . جامعي زيبا دارد از نهر مىآشامند .
--> ( 1 ) شايد انگور وخرما يا ميوههاى سردسير وگرمسير . ( 2 ) شايد : سرماى زمستان وگرماى تابستان . ( 3 ) هيذمند ( حدود العالم : 103 ) امروز هيرمند ناميده مىشود ( لغتنامه )